หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

โครงการฟ้อนเมือง เมืองฟ้อน

ร้อยเรียงศิลปะการแสดงล้านนา 8 จังหวัดภาคเหนือ

Loading...
Fonmuang
กำลังโหลดข้อมูล... 0%
ฟ้อนเมือง เมืองฟ้อน

ฟ้อนเมือง เมืองฟ้อน แห่งขุนเขาพันโค้งอันแสนไกล...แม่ฮ่องสอน…เมืองสามหมอก.. โดย นายมนัส เขื่อนแก้ว

คำยอดเป็นเด็กชายที่มีใจรักด้านดนตรี และการฟ้อนรำตามฉบับของแม่ฮ่องสอน แต่เยาว์วัย ซึ่งในสมัยก่อน การฟ้อนรำ และการเรียนดนตรีพื้นบ้าน ตามแบบฉบับแม่ฮ่องสอน นับว่าหาที่เรียนยากยิ่ง และครูบาอาจารย์ส่วนมากท่านจะไม่ค่อยได้เปิดสอน อย่างเป็นทางการ ตามแบบสมัยนี้  ส่วนมากเมื่อถึงเวลามีงานบุญ งานปอยส่างลอย นับได้ว่า ปีละ 1 ครั้งเท่านั้น ที่คำยอดจะได้ยินเพลงจากการบรรเลงด้วยเครื่องตอยฮอน หรือเบนโจ แล้วมีแม่ครูฟ้อนรำ ในงานแห่ ซึ่งในขณะนั้น ได้แต่ยืนมอง และใจชื่นชอบอยู่ภายใน มองด้วยความมุ่งมั่นว่า สักวัน คำยอดคงได้ฟ้อน และเรียนดนตรี แบบดั้งเดิม สักวัน...




วันเวลา ที่ผ่านไป คำยอดได้ไปเรียนหนังสือต่อที่เชียงใหม่ ลำพูน ด้วยใจที่รักในเชิงศิลป์การฟ้อนรำ ดนตรีพื้นเมืองอยู่เป็นทุน เมื่อมีเวลา มักจะไปแสวงหาความรู้ โอกาส และค้นหา จนได้เจอเพื่อนที่รักในแบบเดียวกัน โดยเพื่อนที่เรียนมาด้วยกัน ได้มาเรียนต่อวิทยาลัยนาฏศิลป์เชียงใหม่ ทำให้คำยอดได้เห็นเพื่อนรับเป็นพนักงานช่างฟ้อนประจำร้านอาหารต่างๆ และได้ ความรู้ จากการสังเกต และแอบฝึกฝนตนเอง ยามเมื่อมีเวลาว่างเสมอ

วันเวลาที่ยังคงหมุนเวียนไปเช่นเดิม คำยอด ได้จบการเรียนรู้จากเมืองใหญ่ ได้กลับบ้าน ได้มาทำงานที่บ้านเกิดของตนเอง เริ่มมีทุนบ้างเล็กน้อยในการจัดทำคณะฟ้อนรำเล็ก ร่วมกับเพื่อนมาช่วยกัน โดยการนำพา เอาลูก เอาหลาน เอาน้อง เอาเพื่อน มาเป็นช่างฟ้อน และซ้อมรำ ตามแบบฉบับแม่ฮ่องสอน ได้แก่ การรำไต และฟ้อนหม่องส่วยยี ที่บ้านของตนเอง และเริ่มโปรโมท รับงานเล็ก ๆ น้อย ๆตามบ้าน จนได้เข้าทำการแสดงตามโรงแรมท้องถิ่นบ้าง ทำให้มีชื่อเสียง เลยชวนเพื่อนตั้งคณะช่างฟ้อนว่า “คณะม่านคำ” และรับงานแสดงทั่วไป เปิดหมวก โดยผ่านกาลเวลาไปตามแบบของมันเช่นเดิม

ในเวลาที่หมุนไป คำยอดได้รู้จัก อาจารย์ส่างคำ จางยอด และบรมครูด้านท้องถิ่น หลายท่านที่เมตตาให้ความรู้ ถ่ายทอดวิชาให้อย่างเต็มที่ ทำให้พอมีความรู้ที่ พอจะแนะนำ น้อง ๆ จากท้องถิ่นอื่น เช่น วิทยาลัยนาฏศิลป์เขียงใหม่ ที่มาทำการสืบค้น ท่ารำ ฟ้อนไต ฟ้อนหม่องส่วยยี หลายรุ่น และเกิดดอกออกผล ทางวัฒนธรรมอย่างสวยงาม  กับเวลาที่เนิ่นนาน ผลงานต่างๆ ที่สะสม ทำให้ส่วนราชการต่าง ๆ และวิทยาลัยมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ วิทยาเขตแม่ฮ่องสอน ได้มอบเป็นปราชญ์หมอไต ด้านการฟ้อนรำ ประจำแม่ฮ่องสอน ทำให้ยิ่งเกิดความภาคภูมิใจ เสมอมา

 

ในวันที่ฟ้าสวยงาม ได้รับสายจากมิตรแก้วสหายคำท่านอาจารย์รัตนะ ตาแปง เชิญชวนเข้าร่วมโครงการฟ้อนเมือง เมืองฟ้อน โดยขณะนั้น ยังไม่เข้าใจในโครงการ ว่าต้องทำอันใดบ้าง แต่ได้ยินคำว่า ฟ้อนเมือง เมืองฟ้อนใจก็เต้น และรอคำตอบจากโครงการให้กระจ่าง  ได้รับทำหน้าที่ ประสานงาน บรมครูเฒ่า เก่า แก่ของบ้านให้ร่วมโครงการ ไม่ง่ายเลย กว่าจะได้รวบรวมได้ เพราะท่านอายุเยอะ และได้ล่วงลับไปหลายท่าน และระดม สมาชิกที่สนใจในการเข้าร่วมอบรม และรับบทเรียนอันใหม่ จากท่านอาจารย์ พิเชษฐ  กลั่นชื่น  ที่ได้แนะนำ และให้ความรู้ เปิดโลกแห่งการเรียนรู้ ในเชิงเส้นสาย ลายเส้น การฟ้อนรำ ให้ได้คิด และได้ความรู้ทุกการอบรมอย่างเต็มที่ ในส่วนตัวคำยอดเอง ใหม่ๆ ในการรับรู้เนื้อหา ไม่เข้าใจ และสับสน แต่เมื่อท่านอาจารย์ อธิบาย และความร่วมสมัย ความเป็นไปการฟ้อน ในรูปแบบใหม่ ก็เปิดใจ และรับการอบรมด้วยความสนุก อย่างเต็มที่ 

ในรูปที่อาจารย์พิเชษฐ ผู้มีความรู้ จิตใจดี สอนแนะนำ เปิดโลก คำว่าฟ้อนเมือง ให้มีความหลากหลาย มุมมองที่แปลก เกิดความน่าสนใจ เก่าเก็บไว้ ใหม่ก่อฮักษา ตามคำนี้ น่าจะพอเข้าใจ คณะทีมงานฟ้อนเมือง เมืองฟ้อนทุกท่านทุ่มเท ให้ความอบอุ่นในการทำกิจกรรมอื่น ๆ อย่างเต็มที่ เกิดความประทับใจ ต่อทีมงานที่ร่วมอบรม แบบอบอุ่น แบบครอบครัว แลกเปลี่ยนความรู้ ที่สืบทอด กันมารุ่นสู่รุ่น ในหัวใจที่ทุกคนรำ คำว่าฟ้อนเมืองด้วยกัน

ณ เวลานี้ คำยอด ผู้สืบทอดท่ารำ เล็ก ๆ จากพ่อครูแม่ครู หลายท่าน เกิดความภาคภูมิใจในโครงการนี้ และพร้อมที่จะส่งต่อให้เยาวชนรุ่นใหม่ ให้เข้าใจ และลึกซึ้ง ในการฟ้อนที่ไม่มีจำกัดขอบเขต ของเชิงฟ้อนรำ ร่วมถึงการแสดงร่วมสมัย และให้ความรู้แก่เยาวชนต่อรุ่นต่อรุ่นต่อไป และคาดหวังไว้ว่า การฟ้อนสำหรับคนภาคเหนือ หรือท้องถิ่นล้านนา ยังไม่คงหาย ไปไหน ยังคงวนเวียน อยู่ในจิตและวิญญาณ ที่ส่งต่อจากครู สู่เรา และผ่าน ให้ลูกหลาน ได้รักษา ตามแบบเดิม และร่วมสมัย ให้งดงาม อยู่คู่ท้องถิ่น สืบรุ่น สืบไป

 

และขอขอบพระคุณ โครงการ ฟ้อนเมือง เมืองฟ้อน อีกครั้ง ที่ทำให้ กลุ่มศิลปินช่างฟ้อน ช่างดนตรี สล่าช่างฟ้อนเจิง ฟ้อนดาบ  อื่น ๆ ทุกกระบวนการ ได้พบปะ พบเจอกัน และ ได้เล่า ถ่ายทอดความรู้ แลกเปลี่ยน เกิดองค์ความรู้ใหม่ ๆ ที่มาพร้อมกับโครงการนี้ 

แม่ฮ่องสอน เมืองเล็ก ๆ กับการเดินทางที่ยาก มากโค้ง ยังเปิดใจรับ ฟ้อนเมือง เมืองฟ้อนเสมอ ทุกบททุกตอนที่ได้ร่วมกิจกรรม จะเป็นความทรงจำที่งดงาม และส่งต่อความรู้ สู่ชุมชน ให้ยาวนาน

ขอขอบพระคุณโครงการนี้ อีกครั้ง  ด้วยความเคารพยิ่ง

 

 

โดย
คำยอด - นายมนัส เขื่อนแก้ว 
ปราชญ์ ครูหมอไต ด้านการฟ้อนรำดั่งเดิม แม่ฮ่องสอน