ผู้เขียนได้อยู่ในกระบวนการทำงานของโครงการฟ้อนเมือง เมืองฟ้อน ตั้งแต่กระบวนการลงพื้นที่เก็บข้อมูลจากพ่อครูแม่ครูและผู้มีความสามารถ ร่วมกับอาจารย์อรช บุญ-หลง จาก Greater Chiang Mai ร่วมกับทีมงาน จนถึงการทำเวิร์คชอป โดยอาจารย์พิเชษฐ กลั่นชื่น ศิลปินรางวัลฟูกูโอกะ ผู้ก่อตั้ง PKDC เป็นผู้นำในการเข้าไปศึกษาถึงไวยกรณ์ร่างกายของคนภาคเหนือ จนนำไปกิจกรรมเชื่อมโยงสร้างการแสดงในจังหวัดของตนเอง โดยได้อาจารย์พิเชษฐ์ กลั่นชื่น เป็นผู้มอบหัวข้อในการสร้างชุดการแสดง และจากการถอดรหัสเสร็จสิ้นแล้วนั้น
อ.พิเชษฐ ได้นำเอาพ่อครูแม่ครูศิลปินพื้นบ้าน เด็กและเยาวชนนำมาสร้างสรรค์เป็นชุดการแสดงที่ยิ่งใหญ่ โดยได้รับความร่วมมือจากศิลปินและครูภูมิปัญญามากกว่า 80 ชีวิต ในพื้นที่ 8 จังหวัดภาคเหนือ
ภาพที่ 1 ภาพรวมนักแสดง
การได้เป็นส่วนหนึ่งในการลงพื้นที่บันทึกข้อมูลครูภูมิปัญญาและศิลปิน
ผู้เขียนได้ช่วยในการติดต่อประสานงานกับศิลปินและครูภูมิปัญญาและเป็นผู้ดูแล อาจารย์อรช บุญ-หลงกับทีมงานในการเดินทางเข้าไปเก็บข้อมูล สิ่งที่ได้เห็นก็คือเหล่าครูภูมิปัญญาส่วนใหญ่มีอายุที่มากแล้ว
บางท่านก็มีปัญหาในการทรงตัว บางท่านมีปัญหาในเรื่องสายตา สิ่งที่รู้สึกและสัมผัสได้คือโครงการได้เข้าช่วยในการจดบันทึกข้อมูลเหล่านี้ไม่หายไปตามกาลเวลา และส่งต่อให้กับคนรุ่นหลังได้ศึกษาผ่านวิดีโอที่สามารถได้ยินเสียงได้เห็นลีลาท่าทางอันเป็นเอกลักษณ์ของศิลปินและครูภูมิปัญญา
ภาพที่ 2 เก็บรวบรวมข้อมูล
เวิร์คชอปเชื่อมความสัมพันธ์
ผู้เขียนได้เข้าร่วมกิจกรรมเวิร์คชอปของอาจารย์พิเชษฐ กลั่นชื่น ภายในกิจกรรมมีผู้เข้าร่วมเป็น
กลุ่มเด็ก และเยาวชน วัยรุ่น ศิลปินและครูภูมิปัญญา แบ่งออกเป็น 3 ช่วง ในช่วงแรกของกิจกรรมที่ทำให้เราได้เห็นถึง ท่วงท่าลีลาการฟ้อนของพ่อครูแม่ครู อันเป็นเอกลักษณ์ ลีลาการฟ้อนที่เป็นต้นฉบับและได้รับการถ่ายทอดมา ในช่วงต่อมาเป็นช่วงที่เรานั่งล้อมวง เพื่อแสดงให้เห็นความสามารถของแต่ละคน ซึ่งในแต่ละคน
ที่เข้าร่วม ก็มีเอกลักษณ์ ท่าทางลีลาของตนเอง ที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากพ่อครูแม่ครู แล้วนำมาปรับเปลี่ยนให้เข้ากับจังหวะ ลีลา และร่างกายของแต่ละบุคคล ในช่วงสุดท้ายคือช่วงของการลงข่วง การลงข่วง เปรียบเสมือนเป็นพื้นที่สำหรับให้ทุกคนเข้าไปแสดงความสามารถของตนเอง และเป็นพื้นที่สำหรับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้ที่มาร่วมฟ้อนกับเรา โดยสำหรับผู้เขียนแล้ว การทำเวิร์คชอปเหมือนเป็นพื้นที่นึงที่ทำให้เราได้พบเจอกัน เพราะ ศิลปินและครูภูมิปัญญาของแต่ละพื้นที่อยู่ห่างกัน ซึ่งในการทำกิจกรรมเวิร์คชอป ในครั้งนี้ ทำให้เรามาอยู่ด้วยกันในสถานที่เดียวกัน และได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน
โดยผู้เข้าร่วมสามารถเห็นถึงท่าทางลีลา กระบวนการฟ้อนของเหล่าศิลปินและครูภูมิปัญญา สัมผัสด้วยตนเองไม่ใช่แค่ผ่านคลิปวีดีโอ
ภาพที่ 3 กิจกรรมเวิร์คชอป
กิจกรรมเชื่อมโยง โยงใจเราเข้าหากัน
ในกิจกรรมนี้ ผู้เขียนได้เป็นตัวแทนของพะเยา ในการเข้าร่วมสร้างสรรค์ชุดการแสดงกับจังหวัดน่าน และจังหวัดแพร่ แต่ผู้เขียนได้ไปรับชมกิจกรรมเชื่อมโยงของจังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ ก่อนจะมาถึงการแสดงของตนเอง ผู้เขียนจึงมีความสงสัยว่าทำไมถึงจัด แพร่ น่าน พะเยา ให้ทำการแสดงร่วมกัน ทั้งที่จังหวัดต่างๆ
ได้มีการแสดงภายในจังหวัดของตนเอง แต่พอผู้เขียนได้เดินทางเข้าร่วมกิจกรรมเชื่อมโยงของทุกจังหวัดแล้ว ผู้เขียนได้เข้าใจถึง ว่าในแต่ละจังหวัดมีเอกลักษณ์ มีเทคนิคบางอย่าง ลีลาการฟ้อน รวมถึงดนตรีที่ประกอบการแสดงมีความแตกต่างกัน ซึ่งแต่ละจังหวัดก็นำเทคนิควิธีการ การสร้างสรรค์ชุดการแสดงที่มีความแตกต่างกัน ในกิจกรรมนี้ เป็นกิจกรรมที่ทำให้เราได้เห็นถึงความแตกต่างที่เอกลักษณ์ของแต่ละพื้นที่ และทำให้เราได้มีการแลกเปลี่ยนความคิด แลกเปลี่ยนองค์ความรู้กันในกลุ่มเคลือข่ายที่ต้องการจะรักษาศิลปวัฒนธรรม ด้วยการนำมาประยุกต์สร้างสรรค์เป็น ชุดการแสดง
ภาพที่ 4 การแสดงแพร่ น่าน พะเยา
ปิดกิจกรรม เพื่อเป็นการเริ่มต้น
ในส่วนนี้ อาจารย์พิเชษฐ กลั่นชื่น ได้นำข้อมูลที่เก็บรวบรวม แล้วนำมาสร้างสรรค์เป็นชุดการแสดง
ที่นำเอาศิลปินและครูภูมิปัญญาในแต่ละจังหวัดภาคเหนือมาสร้างเป็นชุดการแสดงงานสร้างสรรค์ ที่ถ่ายทอดวิถีชีวิต ไวยากรณ์ร่างกายอันเป็นเอกลักษณ์ของคนในภาคเหนือ ซึ่งผู้เขียนได้เป็นส่วนหนึ่งในการร่วมสร้างสรรค์ในครั้งนี้ ในตอนแรก ผู้เขียนนึกภาพไม่ออกเลยว่าการแสดงในครั้งนี้จะออกมาเป็นยังไง แต่พอเริ่มได้สัมผัส
ได้ลงมือปฏิบัติและทำการแสดง จึงเข้าใจว่าการแสดงในครั้งนี้ไม่ได้มีการปรับเปลี่ยนอะไรเลย แต่กลับนำเอาสิ่งที่ทุกคนเป็น ทุกคนมี มาสร้างเป็นชุดการแสดง ซึ่งทำให้เห็นว่าการฟ้อนของคนภาคเหนือ ไม่ได้มีแค่ฟ้อนในวัดหรือการฟ้อนตามงานมงคลต่างๆ แต่เป็นการยกระดับให้เห็นว่า การฟ้อนของภาคเหนือสามารถสร้างสรรค์
เป็นชุดการแสดงที่ทำให้เห็นว่าเป็นสิ่งที่มีคุณค่า และมีเอกลักษณ์งดงามได้ โดยที่ยังคงรูปแบบเดิมตามต้นฉบับ
ภาพที่ 5 “เสือลากหาง” [เจิง]
โครงการฟ้อนเมือง เมืองฟ้อน เป็นโครงการที่ทำให้เราได้รู้จักกับศิลปิน และครูภูมิปัญญาหลายๆท่าน เป็นโครงการเชื่อมความสัมพันธ์ เป็นโครงการแลกเปลี่ยนความรู้ ซึ่งในโครงการนี้ผู้เขียนได้ร่วมมือทำการแสดง
และได้มีโอกาสทำความรู้จักกับศิลปิน และครูภูมิปัญญาหลายๆท่าน ทั้งได้ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ เทคนิค วิธีการเรื่องราวต่างๆในล้านนา รวมถึงได้เป็นส่วนหนึ่งในประวัติศาสตร์ในการพัฒนา การฟ้อนเมือง หรือ ฟ้อนล้านนา ให้เป็นงานสร้างสรรค์ และเป็นการยกระดับคุณค่าของศิลปะวัฒนธรรมล้านนาขึ้นไปอีกขั้น ขอขอบคุณโครงการฟ้อนเมืองเมืองฟ้อน อาจารย์พิเชษฐ กลั่นชื่น ศิลปินรางวัลฟูกูโอกะ อาจารย์อรช บุญ-หลง และทีมงานทุกท่าน ที่ได้ดำเนินการจัดทำโครงการฟ้อนเมืองเมืองฟ้อนนี้ขึ้นมา ขอขอบคุณครับ