ฟ้อนแต่ละจังหวัดมี “ไวยากรณ์” ของตนเอง
แม้ว่าฟ้อนเมืองจะถูกเรียกรวมว่าเป็น “ฟ้อนล้านนา” แต่การศึกษาภาคสนามแสดงให้เห็นว่า แต่ละพื้นที่มีโครงสร้างการเคลื่อนไหว หรือ “ไวยากรณ์ของร่างกาย” ที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน
จังหวัดหนึ่งอาจเน้นการจัดสมดุลของน้ำหนัก อีกจังหวัดเน้นการเชื่อมต่อของลมหายใจกับจังหวะดนตรี บางพื้นที่ให้ความสำคัญกับการใช้พื้นที่ ขณะที่บางแห่งรักษาร่องรอยของศิลปะการต่อสู้ไว้ในลีลาการฟ้อน เช่น 
* น่าน → สมดุล น้ำหนัก
* แพร่ → การจัดพื้นที่
* ลำปาง → การเชื่อมแม่ท่า
* เชียงใหม่ → ความละเอียดของมือ
* แม่ฮ่องสอน → พลังจากการต่อสู้
* เชียงราย → ความหลากหลายชาติพันธุ์
ความแตกต่างเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงรูปแบบทางศิลปะ แต่สะท้อนภูมิประเทศ ประวัติศาสตร์ ความเชื่อ ภาษา และวิถีชีวิตของผู้คนในแต่ละพื้นที่
ดังนั้น สิ่งที่เรียกว่า “ฟ้อนล้านนา” จึงไม่ใช่รูปแบบเดียว หากแต่เป็นเครือข่ายของไวยากรณ์การเคลื่อนไหวที่หลากหลาย ซึ่งร่วมกันสร้างอัตลักษณ์ของภูมิภาค
การศึกษาฟ้อนจึงไม่ควรตั้งคำถามว่า “ท่าที่ถูกต้องคืออะไร” แต่ควรถามว่า
“ร่างกายแต่ละชุมชนสร้างความหมายผ่านการเคลื่อนไหวอย่างไร”ฟ้อนเมืองไม่ใช่มรดกที่รอการอนุรักษ์ แต่คือระบบความรู้ที่ต้องได้รับการใช้งานอย่างต่อเนื่อง 

พิเชษฐ กลั่นชื่น ผู้ก่อตั้ง PKDC ศิลปินศิลปาธร สาขาศิลปะการแสดง พ.ศ.2549 และศิลปินรางวัลฟูกูโอกะ พ.ศ.2569 
ผู้ร่วมดำเนินโครงการฟ้อนเมือง เมืองฟ้อน ร้อยเรียงศิลปะการแสดงล้านนา 8 จังหวัดภาคเหนือ